|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.182. अध्यायः 182
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति विद्यातपोदानानां मध्ये दानप्रशंसनपरव्यासमैत्रेयसंवादानुवादः॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच।
विद्या तपश्च दानं च किमेतेषां विशिष्यते।
पृच्छामि त्वां सतां श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह॥ 13-182-1(88668)
भीष्म उवाच। 13-182-2x(7396)
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्।
मैत्रेयस्य च संवादं कृष्णद्वैपायनस्य च॥ 13-182-2(88669)
कृष्णद्वैपायनो राजन्नज्ञातचरितं चरन्।
वाराणस्यामुपातिष्ठन्मैत्रेयं स्वैरिणीकुले॥ 13-182-3(88670)
तमुपच्छन्नमासीनं ज्ञात्वा स मुनिसत्तमः।
अर्चित्वा भोजयामास मैत्रेयोऽशनमुत्तमम्॥ 13-182-4(88671)
तदन्नमुत्तमं भुक्त्वा गुणवत्सार्वकामिकम्।
उत्तिष्ठमानोऽस्मयत प्रीतः कृष्णो महामनाः॥ 13-182-5(88672)
तमुत्स्मयन्तं सम्प्रेक्ष्य मैत्रेयः कृष्णमब्रवीत्।
कारणं ब्रूहि धर्मात्मन्व्यस्मयिष्ठाः कुतश्च ते।
तपस्विनो धृतिमतः प्रमोदः समुपागतः॥ 13-182-6(88673)
एतदिच्छामि ते विद्वन्नभिवाद्य प्रणम्य च।
आत्मनश्च तपोभाग्यं सुखभाग्यं ममेह च॥ 13-182-7(88674)
`तपोभाग्यान्महाभाग सुखभाग्यात्तथैव च।'
पृथगाचरितं तात पृथगाचरितात्मनः।
अल्पान्तरमहं मन्ये विशिष्टमपि चान्वयात्॥ 13-182-8(88675)
व्यास उवाच। 13-182-9x(7397)
अतिच्छेदातिवादाभ्यां स्मयोऽयं समुपागतः।
असत्यं वेदवचनं कस्माद्वेदोऽनृतं वदेत्॥ 13-182-9(88676)
त्रीण्येव तु पदान्याहुः पुरुषस्योत्तमं प्रति।
न द्रुह्येच्चैव दद्याच्च सत्यं चैव परान्वदेत्॥ 13-182-10(88677)
इति वेदोक्तमृषिभिः पुरस्तात्परिकल्पितम्।
इदानीं चैव नः कृत्यं पुरस्ताच्च परिश्रुतम्॥ 13-182-11(88678)
अल्पोऽपि तादृशो न्यासो भवत्युत महाफलः।
तृषिताय च यद्दत्तं हृदयेनानसूयता॥ 13-182-12(88679)
तोषितास्त्रिदशा यत्ते दत्त्वैतद्दर्शनं मम।
अजैषीर्महतो लोकान्महायज्ञैरिव प्रभो॥ 13-182-13(88680)
ततो दानपवित्रेण प्रीतोऽस्मि तपसैव च।
दूरात्पुण्यवतो गन्धः पुण्यस्यैव च दर्शनात्॥ 13-182-14(88681)
पुण्यश्च वातिगन्धस्ते मन्ये कर्म विधानजम्।
अथ कर्मार्जितस्तात यथाचैवानुलेपनात्॥ 13-182-15(88682)
शुभं सर्वपवित्रेब्यो दानमेव परं द्विज।
[नोचेत्सर्वपवित्रेभ्यो दानमेव परं भवेत्॥] 13-182-16(88683)
यानीमान्युत्तमानीह वेदोक्तानि प्रशंसति।
तेषां श्रेष्ठतरं दानमिति मे नात्र संशयः॥ 13-182-17(88684)
दानवद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः।
ते हि प्राणस्य दातारस्तेषु धर्मः प्रतिष्ठितः॥ 13-182-18(88685)
यथा वेदाः स्वधीताश्च यथा चेन्द्रियसंयमः।
सर्वत्यागो यता चेह तता दानमनुत्तमम्॥ 13-182-19(88686)
त्वं हि तात सुखादेव शुभमेष्यसि शोभनम्।
सुखात्सुखतरप्राप्तिमाप्नुते मतिमान्नरः॥ 13-182-20(88687)
तन्नः प्रत्यक्षमेवेदमुपलक्ष्यमसंशयम्।
श्रीमन्तः प्राप्नुवन्त्यर्थान्दानं यज्ञं तथा सुखम्॥ 13-182-21(88688)
सुखादेव परं दुःखं दुःखादन्यत्परं सुखम्।
दृश्यते हि महाप्राज्ञ नियतं वै स्वभावतः॥ 13-182-22(88689)
विविधानीह वृत्तानि नरस्याहुर्मनीषिणः।
पुण्यमन्यत्पापमन्यन्न पुण्यं न च पापकम्॥ 13-182-23(88690)
न वृत्तं मन्यतेऽन्यस्य मन्यतेऽन्यस्य पातकम्।
यथा स्वकर्मनिर्वृत्तं न पुण्यं न च पापकम्॥ 13-182-24(88691)
यज्ञदानतपःशीला नरा वै पुण्यकर्मिणः।
येऽभिद्रुह्यन्ति भूतानि ते वै पापकृतो जनाः॥ 13-182-25(88692)
द्रव्याण्याददते चैव दुःखं यान्ति पतन्ति च।
ततोऽन्यत्कर्म यत्किंचिन्न पुण्यं न च पातकम्॥ 13-182-26(88693)
`नित्यं चाकृपणो भुङ्क्ते स्वजनैर्देहि याचतः।
भाग्यक्षयेण क्षीयन्ते नोपभोगेन सञ्चयाः॥' 13-182-27(88694)
रमस्वैधस्व मोदस्व देहि दाने रमस्व च।
न त्वामतिभविष्यन्ति वैद्या न च तपस्विनः॥ ॥ 13-182-28(88695)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि द्व्यशीत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 182 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes
7-182-3 मैत्रेयमपि अज्ञातचरितं चरन्तमित्यर्थः। स्वं ईरयति धर्माय प्रेरयति स्वैरिणी मुनिश्रेणी तस्याः कुले गृहे। स्वैरिणं कुल इति थ. पाठः॥ 7-182-5 अस्मयत विस्मयं प्राप्तवान्॥ 7-182-6 कुतश्च ते प्रमोद इति सम्बन्धः॥ 7-182-7 इच्छामि ज्ञातुमिति शेषः॥ 7-182-9 अतिच्छेदोऽत्यन्तमन्तरं मशकेन समुद्रशोषणमिव अतिवादस्तस्यैवार्थस्य कथनं लोके ताभ्यां विस्मयो मे भवेत्। इदं स्थानं क्रतुशतं विना न प्राप्यत इति वेदवचनमसत्यम्। जलमात्रदानेन तव तत्प्राप्तिदर्शनात्। देशकालपात्रश्रद्धाविशेषादल्पमपि महत्तमत्वं जलमौक्तिकन्यायेन प्राप्नोतीति दर्शनात्। कस्माद्वेदोऽनृतं वदेदिति उक्तम्॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|